Niedaleko stąd, tuż za zakrętem, Kajtek, Demi i Damian wybierają się na spacer po Marsie! Brzmi jak początek jakiejś bajki? To dobrze, bo chyba właśnie tak jest! Zapraszamy na spacer po czerwonych wzgórzach Rauðhólar, które znajdują się nieopodal Reykjaviku, tuż za zakrętem…
Kiedy wyjeżdżasz z Reykjaviku drogą numer jeden i jedziesz czym prędzej w stronę południowej części wyspy, to zazwyczaj dosyć szybko przejeżdżasz przy pewnej imponującej atrakcji geoturystycznej Islandii. Prawdopodobnie o niej jeszcze nie słyszałeś, ponieważ nie mówi się o niej tak dużo. Jednak wśród mieszkańców jest to miejsce popularne, zwłaszcza dla tych, którzy jeżdżą konno, bo przez Rauðhólar przebiega jeden z rekreacyjnych szlaków konnych. Dlatego, zanim się rozpędzisz na dobre, chcąc dojechać jak najszybciej do Hveragerði, Selfoss czy nad południowe wodospady Islandii, to zatrzymaj się na chwilę przy tych czerwonych skałach. Nie dość, że robią wrażenie, są fotogeniczne i po prostu ładne, to z geologicznego punktu widzenia bardzo ważne.
Wyjątkowe formacje geologiczne!
Czerwone skałki Rauðhólar są pseudokraterami, których za dużo na naszej planecie nie ma. Co prawda możesz je podobno jeszcze znaleźć gdzieś w Masywie Centralnym we Francji, ale to u nas na Islandii są te najbardziej znane i robiące największe wrażenie. Oprócz pseudokraterów Rauðhólar mamy jeszcze Landbrotshólar i Álftaver na południu kraju oraz Skútustaðagígar, które znajdują się nad jeziorem Mývatn w północnej części wyspy. Innym miejscem, gdzie możesz je zobaczyć, jest dopiero Mars, tak więc chyba jednak bliżej (i ciekawiej!) jest na Islandii.
Pseudokratery wyglądają jak kratery prawdziwych wulkanów, ale jednak – jak sama nazwa wskazuje – są ‘tylko’ pseudo. Choć oba geologiczne cuda natury powstają w wyniku aktywności wulkanicznej i często są do siebie podobne, to jednak wewnętrzną budową się od siebie różnią. Prawdziwe wulkany mają dostęp przez komin wulkaniczny do komory magmowej, a pseudokratery nie, a więc spacerując po nich, nie musimy się bać, że dojdzie do erupcji. Pseudokratery powstają, kiedy gorąca lawa, przepływając przez podmokłe tereny ziemi (czyli np. przez bagna, mokradła), doprowadza do hydrowulkanicznej erupcji. Kiedy magma ma kontakt z wodą (na powierzchni lub pod powierzchnią ziemi), to woda szybko przekształca się w stan gazowy i dochodzi do eksplozji dopiero co powstałych pęcherzy pary wodnej. Takie wybuchy doprowadziły do powstania islandzkich pseudokraterów m.in. właśnie tych przy Reykjaviku.
Pseudokratery Rauðhólar
Około 5000 lat temu z wulkanu tarczowego Leiti, który znajduje się w paśmie górskim Bláfjöll, powolnie wypłynął strumień lawy w kierunku dzisiejszego Reykjaviku. Utworzył on ogromne pole lawowe Leitahraun, które w części, gdzie znajdują się pseudokratery Rauðhólar nazwya się Ellidaárhraun. Spływająca ze spłaszczonego stożka wulkanu lawa, która miała około tysiąca stopni Celsjusza, zaczęła pokrywać mokradła doliny Elliðaá (dolina ta znajduje się w Reykjaviku), co doprowadziło do serii erupcji hydrowulkanicznych, które stworzyły omawiane pseudokratery.
Podobno kiedyś pseudokraterów Rauðhólar było więcej (około 80), jednak zostały one zniszczone, kiedy podczas II wojny światowej pozyskiwano z nich materiał do budowy m.in. lotniska w Reykjaviku. Czerwone skałki zostały objęte ochroną dopiero w 1961 roku, a w 1974 roku wcielone do rezerwatu przyrody. Możemy tylko się domyślać, jak ten teren był piękny przed destrukcją tych geologicznych cudów natury.
Pseudokratery Rauðhólar są naprawdę imponującymi obiektami geologicznymi. Często stanowią tło dla profesjonalnych sesji fotograficznych, ale przede wszystkim są miejscem, gdzie przychodzą miłośnicy spędzania wolnego czasu na świeżym powietrzu. Nietrudno zobaczyć tutaj również islandzkie konie, ponieważ u podnóża czerwonych skał przebiega jeden z wielu szlaków konnych. Obszar ten jest częścią dużego rezerwatu przyrody Heidmörk, który jest lubianym przez mieszkańców Reykjaviku zielonym obszarem rekreacyjnym.
Mapa
Autor zdjeć 1,2: Mirosław Tran
