Selfoss to niewielkie miasteczko nad rzeką Ölfusá, które często mija się w drodze do „większych atrakcji”. Leży na styku szlaków prowadzących do turystycznych pereł Złotego Kręgu i południowego wybrzeża Islandii. Wiele osób traktuje je wyłącznie jako punkt logistyczny – miejsce na nocleg, szybkie zakupy lub obiad w trasie. Ale czy rzeczywiście Selfoss to tylko przystanek po drodze? Czy kryje w sobie coś, co może zaskoczyć i sprawić, że warto się tu zatrzymać choć na chwilę dłużej?

Odpowiedź brzmi: tak – i to znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Choć Selfoss nie epatuje spektakularnymi wodospadami ani gejzerami w samym centrum, oferuje coś innego: spokój, autentyczność i bardzo wyraźne poczucie lokalności, które pozwala zobaczyć Islandię z mniej turystycznej perspektywy.

W ostatnich latach Selfoss przeszło wyraźną metamorfozę – pojawiły się nowe przestrzenie publiczne, odrestaurowane budynki i inicjatywy, które nadały mu bardziej miejski, a jednocześnie przyjazny charakter.

New Old Town

New Old Town to bez wątpienia najbardziej charakterystyczna i „fotogeniczna” część Selfoss. Ta niewielka dzielnica powstała jako świadoma próba odtworzenia klimatu dawnych islandzkich miasteczek – z niską zabudową, kolorowymi elewacjami i wyraźnymi odniesieniami do architektury z przełomu XIX i XX wieku. Choć jest projektem stosunkowo nowym, nie sprawia wrażenia sztucznej rekonstrukcji. Wręcz przeciwnie – szybko stała się naturalnym centrum spotkań, w którym koncentruje się życie towarzyskie miasta. To tutaj mieszczą się restauracje, kawiarnie i małe lokale usługowe, a spokojna, niemal „prowincjonalna” atmosfera zachęca do niespiesznych spacerów i zatrzymania się na kawę lub posiłek. New Old Town pokazuje, że Selfoss potrafi świadomie budować swoją tożsamość – nie poprzez wielkie atrakcje, lecz przez detal, skalę i funkcjonalną przestrzeń przyjazną zarówno mieszkańcom, jak i przyjezdnym.

W New Old Town nie chodzi o „zwiedzanie od punktu do punktu”, ale o spokojny, krótki spacer, podczas którego naturalnie zagląda się do kilku miejsc. Właśnie tutaj znajduje się Skyrland – niewielkie, interaktywne miejsce poświęcone islandzkiemu skyrowi, gdzie można poznać historię tego produktu, jego znaczenie w islandzkiej kuchni i oczywiście spróbować różnych wariantów. Kilka kroków dalej działają restauracje, kawiarnie i lodziarnie.

Skyrland znajduje się wewnątrz historycznego budynku dawnej mleczarni Gamla mjólkurbúið, który został odrestaurowany jako food hall. 

W dzielnicy działają również drobne sklepy z pamiątkami, lokalnym rękodziełem i designem, w których można kupić islandzkie produkty bez typowo „turystycznej” atmosfery. Całość jest na tyle kompaktowa, że spacer zajmuje kilkanaście minut, ale właśnie ta skala jest jej atutem. New Old Town to miejsce, gdzie warto po prostu zwolnić, przejść się bez planu, zajrzeć do środka, usiąść na kawę lub obiad i dać sobie chwilę przerwy w podróży. Nawet krótki postój pozwala poczuć, że Selfoss to nie tylko punkt na mapie, ale miasto z własnym, spokojnym charakterem.

Więcej informacji: https://selfoss.com/selfoss-centre/

Fischersetur Selfossi

Fischersetur Selfossi — znanym także jako Bobby Fischer Center to niewielkie, ale interesujące centrum i muzeum poświęcone Robertowi „Bobby’emu” Fischerowi – amerykańskiemu arcymistrzowi szachowemu, który zdobył tytuł mistrza świata w 1972 roku i ostatecznie osiedlił się w Islandii. Znajdują się tu pamiątki po jego karierze i pobycie w Islandii, a także elementy związane ze słynnym meczem Fischer–Spassky z 1972 roku, określanym jako „Match stulecia”.

Centrum mieści się przy Austurvegur 21 w Selfoss. W sezonie letnim (zwykle od początku czerwca do końca sierpnia) jest otwarte codziennie popołudniami, a poza sezonem można odwiedzić je po wcześniejszym umówieniu. Niedaleko centrum – zaledwie kilka minut spacerem – znajduje się cmentarz Laugardælir, gdzie spoczywa Bobby Fischer.

Więcej informacji: https://www.fischersetur.is/

Most Ölfusárbrú

Ölfusárbrú to charakterystyczny most wiszący w Selfoss, który łączy oba brzegi potężnej rzeki Ölfusá – największej pod względem przepływu rzeki w Islandii. Most obecnie stojący został otwarty w 1945 r., ma około 84 metrów długościi od dziesięcioleci stanowi kluczowy element lokalnej infrastruktury oraz trasę dla drogi krajowej nr 1 (Ring Road).

Lava pots

Co więcej, tuż poniżej mostu można natrafić na interesujące formacje geologiczne (tzw. „lava pots”) na brzegach rzeki, które powstały w wyniku przepływów lawy.

Powstały one w momencie, gdy płynna lawa spływała w okolice rzeki lub była intensywnie chłodzona przez wodę, która wpadała w wiry pod powierzchnią lawy. Obracająca się woda, często z drobnymi kamieniami i żwirem, działała jak naturalne wiertło, stopniowo drążąc regularne, gładkie zagłębienia w jeszcze miękkiej skale wulkanicznej. Z czasem lawa zastygła, a rzeka odsłoniła te formy, które dziś możemy obserwować na jej brzegach.

To, co czyni lava pots szczególnie ciekawymi, to ich regularność i różnorodność rozmiarów – od niewielkich mis po głębokie, niemal studniowe otwory. Nie są one oznaczone jako „oficjalna atrakcja turystyczna”, co tylko dodaje im uroku. To raczej przykład islandzkiej geologii „na wyciągnięcie ręki”, dostępnej podczas zwykłego spaceru, bez biletów i barier.

Warto zatrzymać się tu na chwilę, zwłaszcza podczas spaceru wzdłuż rzeki lub po przejściu przez most. Lava pots przypominają, że Selfoss – choć spokojne i nowoczesne – stoi na krajobrazie ukształtowanym przez ogień i wodę, a ślady tej dynamicznej przeszłości są widoczne dosłownie kilka kroków od centrum miasta.

Las Hellisskógur

Hellisskógur to niewielki, ale bardzo przyjemny las położony na obrzeżach Selfoss, który pełni funkcję lokalnego terenu rekreacyjnego. To jedno z tych miejsc, gdzie mieszkańcy przychodzą na krótki spacer, jogging albo chwilę ciszy z dala od ruchliwych dróg – idealne na spokojną przerwę w ciągu dnia.

Najciekawszym elementem Hellisskógur jest niewielka grota (jaskinia skalna), od której las wziął swoją nazwę („hellir” po islandzku oznacza jaskinię). Grota nie jest duża ani spektakularna w turystycznym sensie, ale ma wyraźny, surowy charakter i dobrze wpisuje się w krajobraz wulkanicznych skał porośniętych mchem. To raczej ciekawostka geologiczna i przyjemny punkt na trasie spacerowej niż klasyczna atrakcja „do zwiedzania”.

Przez Hellisskógur prowadzą łatwe, krótkie ścieżki, odpowiednie także dla dzieci. Latem las daje przyjemny cień i wrażenie zielonej oazy, zimą natomiast nabiera surowego, islandzkiego klimatu. Całość można obejść w kilkanaście–kilkadziesiąt minut, bez pośpiechu i bez planu.

Smiley Face Traffic Light

Sygnalizator świetlny Smiley Face Traffic Light to lokalna atrakcja turystyczna i charakterystyczny punkt orientacyjny w Selfoss, położony przy Austurvegur 800. Miejsce to zyskało popularność dzięki wyjątkowemu sygnalizatorowi świetlnemu ozdobionemu uśmiechniętą buźką, symbolizującą radość i pozytywną energię mieszkańców. Stanowi chętnie fotografowany przystanek na trasie podróżnych odwiedzających południową Islandię.

South Center

South Center to oficjalne centrum informacji turystycznej w Selfoss – punkt, w którym możesz uzyskać praktyczne wsparcie zanim ruszysz w stronę okolicznych atrakcji. Jest to miejsce stworzone przede wszystkim dla podróżnych, którzy chcą zaplanować zwiedzanie regionu, dostać mapy, broszury i aktualne informacje o atrakcjach czy wydarzeniach, a także zapytać o najlepsze trasy, szlaki i lokalne rekomendacje.

Basen geotermalny

Sundhöll Selfoss to publiczne kąpielisko i basen, które stanowi ważny punkt rekreacyjny zarówno dla mieszkańców, jak i turystów odwiedzających miasto. Znajduje się w samym centrum Selfoss, w bliskim sąsiedztwie sklepów, restauracji i usług, dzięki czemu jest łatwo dostępny pieszo z większości miejsc w mieście. Basen jest jednym z większych obiektów pływackich na południu Islandii i przyciąga rocznie około 200 000 odwiedzających. Sundhöll Selfoss to nie tylko basen „do pływania”, ale typowe islandzkie kąpielisko geotermalne – miejsce, w którym można odpocząć po trasie, zrelaksować się w ciepłej wodzie po dniu pełnym wrażeń i poczuć lokalny rytm życia.

Więcej informacji: https://www.facebook.com/sundhollselfoss/

Selfoss Disc Golf Course

Selfoss Disc Golf Course to otwarty obiekt do dyskobolu (disc golf) – popularnej, rekreacyjnej formy gry przypominającej golfa, tyle że zamiast piłek i kijów używa się lotek-dysków, które rzuca się do metalowych koszy. Położony w pobliżu Engjavegur w Selfoss, kurs oferuje kilka dziur (najczęściej 18), pośród naturalnego krajobrazu, drzew i terenów zielonych, co czyni go idealnym miejscem na aktywność na świeżym powietrzu podczas pobytu w mieście lub w okolicach.

Nytjamarkaður Selfossi

Nytjamarkaður Selfossi to urokliwy second-hand market/sklep z używanymi rzeczami działający w Selfoss, który jest wart zajrzenia – szczególnie jeśli lubisz polowanie na unikatowe znaleziska i klimatyczne miejsca z lokalnym charakterem.

Więcej informacji: https://www.facebook.com/NytjamarkadurinnSelfoss

Gastronomia

Kilka godnych uwagi miejsc gastronomicznych – znanych, lubianych i w pewien sposób atrakcyjnych.

Groovís

Groovís to jeden z najbardziej kolorowych i zabawnych przystanków, jakie znajdziesz w centrum Selfoss. To deserownia i lodziarnia z unikalnym podejściem do klasycznych słodkości. Nie jest to zwykły sklep z lodami, ale miejsce, gdzie lody, mini pączki (mini donuts) i wata cukrowa łączą się w kreatywne i efektowne desery.

Pylsuvagninn – klasyczny islandzki hot dog

Jedna z najbardziej znanych i lubianych lokalnych atrakcji „na szybko”. Nazwa Pylsuvagninn w dosłownym tłumaczeniu oznacza „wózek z hot dogami” – i faktycznie, jego historia zaczęła się w latach 80., kiedy działał jako niewielki budynek przy moście nad rzeką Ölfusá. Z czasem lokal rozrósł się do znacznie większego miejsca z dwoma okienkami drive-thru i stał się kultowym punktem gastronomicznym w Selfoss. Absolutnym hitem jest hot dog głęboko smażony, podawany z frytkami w środku – chrupiący, sycący i wyjątkowo „islandzki”. To właśnie na niego najczęściej ustawiają się kolejki, a dla wielu osób staje się nie tylko szybkim posiłkiem w trasie, ale wręcz kulinarnym punktem obowiązkowym podczas pobytu w Selfoss.

Więcej informacji: https://pylsuvagninn.is

Źródło i obrazek główny: https://www.south.is/en/service/selfoss-center